Gençlerin Hayali, Türkiye’nin Geleceği: Gençlere Sahip Çıkmak Bir Tercih Değil, Sorumluluktur
Yıllardır daha güçlü, daha üretken, daha adil ve daha yaşanabilir bir Türkiye’nin hayalini kuruyoruz. Bu hayalin merkezinde ise hiç şüphesiz gençler bulunuyor. Çünkü bir ülkenin geleceğini inşa eden en önemli unsur, sahip olduğu insan kaynağı ve bu kaynağı ne ölçüde değerlendirebildiğidir. Ancak bugün gençlerin beklentileri ile karşı karşıya kaldıkları gerçekler arasında giderek büyüyen bir mesafe bulunmaktadır.
Gençler eğitim hayatlarını tamamlıyor, kendilerini geliştirmek için çaba gösteriyor, çeşitli alanlarda yetkinlik kazanıyor ve ülkesine katkı sunabilmek amacıyla çalışma hayatına katılmak istiyor. Buna rağmen önemli bir kesim işsizlik, güvencesiz çalışma, liyakat eksikliği, iş yerinde psikolojik baskı (mobbing) ve gerekçesi yeterince açıklanmayan işten çıkarılma süreçleriyle karşı karşıya kalıyor. Burada üzerinde durulması gereken temel mesele, gençlerin çalışmak istememesi değil; sahip oldukları bilgi, birikim ve yetenekleri değerlendirebilecekleri adil ve sürdürülebilir çalışma ortamlarının oluşturulmasıdır.
Bir genç, yıllarca eğitim gördüğü hâlde mesleki yeterliliğine uygun bir iş bulamıyorsa, işe başladığında emeğinin karşılığını alamıyorsa veya herhangi bir gerekçe gösterilmeden çalışma hayatının dışında bırakılıyorsa burada yalnızca bireysel bir mağduriyetten söz edemeyiz. Aynı zamanda ülkenin insan kaynağının verimli kullanılmaması gibi önemli bir sorunla karşı karşıyayız demektir.
**Gençlerin en büyük problemi yalnızca iş bulamamak değil, buldukları işlerde de gelecek güvencesine sahip olamamaktır.**
İş hayatında karşılaşılan mobbing, çalışanların kişisel ve mesleki gelişimlerini olumsuz etkileyen önemli sorunlardan biridir. Özellikle kariyerinin başlangıcında bulunan gençlerin deneyimsizlikleri üzerinden baskı altına alınması, emeklerinin yeterince takdir edilmemesi ve çalışma ortamlarında psikolojik olarak yıpratılması kabul edilebilir bir yönetim anlayışı değildir. İşveren ile çalışan arasındaki ilişkinin karşılıklı sorumluluk, hakkaniyet ve hukuki güvence temelinde yürütülmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, gençlerin sahip olduğu yeteneklerin doğru analiz edilememesi de üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Her gencin akademik başarısı, mesleki becerisi, sosyal yetkinliği ve üretim kapasitesi aynı değildir. Dolayısıyla istihdam politikalarının yalnızca diploma ve mezuniyet bilgileri üzerinden şekillendirilmesi yeterli değildir. Gençlerin becerilerini, ilgi alanlarını, çalışma deneyimlerini ve gelişim potansiyellerini değerlendiren daha kapsamlı bir insan kaynakları yaklaşımına ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu noktada devlet kurumlarına, özel sektöre, üniversitelere ve sivil toplum kuruluşlarına önemli sorumluluklar düşmektedir.
**Peki, gençlerin geleceği için nasıl bir yol haritası oluşturulmalıdır?**
Öncelikle genç istihdamına yönelik politikaların günübirlik çözümlerden çıkarılarak uzun vadeli bir planlama anlayışıyla ele alınması gerekmektedir. Üniversiteler ile iş dünyası arasındaki iş birliği güçlendirilmeli, eğitim programları çalışma hayatının ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirilmelidir. Gençlerin yalnızca iş arayan bireyler olarak değil, üretime, yönetime, teknolojiye ve toplumsal gelişime katkı sunabilecek insan kaynağı olarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
İkinci olarak, çalışma hayatında gençlerin haklarını koruyan mekanizmalar daha etkin işletilmelidir. İşten çıkarılma süreçlerinde hukuki güvencelerin korunması, mobbing iddialarının etkin biçimde değerlendirilmesi ve çalışanların hak arama yollarına erişiminin kolaylaştırılması gerekmektedir. İş yerlerinde yalnızca verimlilik ve ekonomik kazanç değil, insan onuru ve çalışma barışı da temel bir ölçüt olmalıdır.
Üçüncü olarak, gençlerin yeteneklerini ortaya çıkarabilecek ulusal ve yerel ölçekte programlar geliştirilmelidir. Gençlerin mesleki becerilerini, sosyal sorumluluk çalışmalarını, liderlik özelliklerini ve girişimcilik potansiyellerini değerlendiren sürdürülebilir projeler hayata geçirilmelidir. Bu çalışmaların yalnızca belirli dönemlerde gerçekleştirilen etkinliklerden ibaret kalmaması, ölçülebilir hedeflere ve devamlılığa sahip olması gerekmektedir.
Bu süreçte sivil toplum kuruluşlarının rolü de son derece önemlidir. STK’lar yalnızca etkinlik düzenleyen veya belirli günlerde açıklama yapan yapılar olarak görülmemelidir. Gençlerin sorunlarını tespit eden, çözüm önerileri geliştiren, kamu kurumlarıyla iletişim kuran ve toplumsal ihtiyaçları karar alıcılara aktaran kurumsal yapılar hâline gelmelidir.
Bizler de sivil toplum alanında faaliyet gösteren gençler olarak bu sorumluluğun farkında olmalıyız. Gençlerin yaşadığı sorunları yalnızca dile getirmekle yetinmemeli, bu sorunlara yönelik uygulanabilir projeler geliştirmeliyiz. Kurumsal kapasitemizi güçlendirmeli, çalışmalarımızı daha planlı ve programlı yürütmeli, kamu kurumları ve özel sektörle sürdürülebilir iş birlikleri kurmalıyız.
Özellikle gençlerin istihdamı, mesleki gelişimi, çalışma hayatındaki hakları ve karar alma mekanizmalarına katılımı konusunda devlet kurumlarına sunulabilecek somut politika önerileri hazırlanmalıdır. Gençlerin talepleri bilimsel veriler, saha araştırmaları ve ihtiyaç analizleriyle desteklenmeli; yerel ölçekte geliştirilen başarılı uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması hedeflenmelidir.
Burada önemli olan bir başka husus da gençlerin yalnızca seçim dönemlerinde, belirli organizasyonlarda veya toplumsal etkinliklerde hatırlanan bir kesim olmaktan çıkarılmasıdır. Gençler, ülkenin geleceğine ilişkin kararların hazırlanması ve uygulanması süreçlerinde sürekli olarak söz sahibi olabilmelidir.
Türkiye’nin genç nüfusu önemli bir potansiyeldir. Ancak bu potansiyelin kendiliğinden ekonomik ve toplumsal kalkınmaya dönüşmesi beklenemez. Bunun için doğru planlama, nitelikli eğitim, adil istihdam, hukuki güvence, fırsat eşitliği ve kurumsal iş birliği gerekmektedir.
Unutulmamalıdır ki gençlere yapılan yatırım yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamaz; aynı zamanda gelecek nesillerin ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimini de şekillendirir.
Bizim talebimiz ayrıcalık değil, fırsat eşitliğidir. Bizim beklentimiz imtiyaz değil, emeğin karşılığını alabilmektir. Bizim mücadelemiz yalnızca bir iş sahibi olabilmek değil; bilgi ve yeteneklerimizle ülkemizin geleceğinde söz sahibi olabilmektir.
Artık gençlerin sorunlarını konuşmanın ötesine geçerek çözüm üretme zamanı gelmiştir. Devletin, özel sektörün, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının ortak bir anlayışla hareket ettiği, gençlerin yalnızca dinlenmediği, aynı zamanda karar alma süreçlerine dâhil edildiği yeni bir yaklaşım benimsenmelidir.
Çünkü gençlere sahip çıkmak, yalnızca gençlerin meselesi değildir. Bu, Türkiye’nin geleceğine sahip çıkmaktır.
**Gençlerin hayallerini ertelediği değil, gerçekleştirebildiği bir Türkiye inşa etmek zorundayız.**
