Aynı Düğmeye Neden Tekrar Basıyoruz?

Yayınlama: 02.11.2026
A+
A-

İnsan, bazen değiştiremeyeceği sonuçlar karşısında kontrol duygusunu kaybetmemek için aynı davranışları tekrar eder.

Bir asansörün önünde beklediğinizi düşünün. Düğmeye basarsınız. Asansör gelmez. Biraz beklersiniz, sonra yeniden basarsınız. Sanki ikinci kez bastığınızda daha hızlı gelecekmiş gibi… Oysa bilirsiniz ki düğmeye tekrar basmak asansörün geliş süresini değiştirmez. Peki, neden aynı hareketi tekrar tekrar yaparız?

Çünkü beklemek, yalnızca zamanın geçmesini izlemek değildir. Beklemek; belirsizlikle, sabırsızlıkla ve kontrol edemediğimiz gerçeklerle yüzleşmektir.

İnsan zihni, çoğu zaman belirsizliğin yarattığı huzursuzluğu azaltmak için bir şeyler yapma ihtiyacı duyar. Sonucu değiştirmese bile bir davranışı tekrarlamak, insana geçici bir kontrol duygusu verir. Yeniden aramak, aynı mesajı kontrol etmek, aynı soruyu sormak, aynı ihtimali defalarca düşünmek… Belki de bütün bunları, beklemenin yarattığı çaresizlik hissinden uzaklaşmak için yaparız.

Hayatın pek çok alanında bu davranışla karşılaşırız.

Birinden haber beklerken telefon ekranına defalarca bakarız. Verdiğimiz bir kararın sonucunu beklerken zihnimizde aynı senaryoları tekrar tekrar oynatırız. Değişmeyeceğini bildiğimiz bir durum karşısında yeniden açıklama yapar, yeniden ikna etmeye çalışır, yeniden aynı kapıyı çalarız.

Bazen bir ilişkinin düzelmesini beklerken aynı konuşmaları yaparız. Bazen bir fırsatın gerçekleşmesi için aynı adımları atar, bazen de geçmişte değiştiremediğimiz bir olayı zihnimizde yeniden yaşarız. Oysa sürekli meşgul olmak, mutlaka ilerlediğimiz anlamına gelmez. Bir şeyleri tekrar etmek, onları değiştirdiğimiz anlamına da gelmez.

Belki de kendimize sormamız gereken asıl soru şudur: Gerçekten bir şeyi değiştirmeye mi çalışıyoruz, yoksa değiştirememenin yarattığı duyguyla baş etmeye mi?

Çünkü kontrol ihtiyacı ile kontrol gücü aynı şey değildir. Her şeyi yönetemeyiz. Herkesin kararını, her olayın sonucunu, her gelişmenin zamanını belirleyemeyiz. Bunu kabul etmek ilk bakışta güçsüzlük gibi görünebilir. Oysa bazen en büyük güç, müdahale edemeyeceğimiz şeyleri fark edip enerjimizi değiştirebileceğimiz alanlara yönlendirmektir.

Belki de hayat, önümüzde açılmasını beklediğimiz asansör kapılarından ibaret değildir. O kapının ne zaman açılacağını bilemeyiz. Fakat beklerken kendimize ne yaptığımızı, hangi duyguların içinde kaybolduğumuzu ve bu bekleyişin bizi nasıl değiştirdiğini fark edebiliriz.

Bir dahaki sefere aynı düğmeye yeniden basmak istediğinizde kendinize küçük bir soru sorun:

Ben şu an gerçekten bir şeyi mi değiştiriyorum, yoksa değişmeyen bir şey karşısında hissettiklerimi kontrol etmeye mi çalışıyorum?

Belki de bazen ihtiyacımız olan şey, asansörün daha hızlı gelmesi değil; beklemeyi öğrenmek, belirsizliğe tahammül etmek ve hayatın kontrol edemediğimiz tarafıyla barışabilmektir.

Çünkü bazen değişmesi gereken sonuç değil, o sonucu beklerken kendimize nasıl davrandığımızdır.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.